Mbo-certificaten als drempelverlager voor starters in de bouw

Op maandag 12 januari kwamen twintig geïnteresseerden uit onderwijs en bedrijfsleven samen om het te hebben over het versoepelen van de instroom. Het samen hebben over één onderwerp, uiteraard: met ontbijt. 

Tijdens deze eerste ontbijtsessie van dit jaar ging het over mbo-certificaten als mogelijke drempelverlager. Om de instroom richting de bouw te verhogen, moet de drempel van een tweejarige opleiding misschien wel verlaagd worden. Denk aan iemand die in de horeca werkt en zich wil laten omscholen maar al wel vaste lasten heeft. Voor deze persoon is het niet aantrekkelijk om lang te gaan studeren. Wat als deze zij-instromer in een korte cursus van zes tot acht weken de basis kan leren en vervolgens al aan de slag kan bij een bedrijf, terwijl hij of zij vanaf de eerste dag salaris ontvangt? Dat zou kunnen met een mbo-certificaat. 

Keynote speaker Martin de Haan (VTi) heeft hier al ervaring mee. Hij presenteerde aan de aanwezigen de lessen die ze in de elektro- en installatietechniek al hebben geleerd op dit gebied. De vraag naar het certificaat kwam vanuit de bedrijven zelf. En het werkt: er zijn nu via deze route al meer dan 180 mensen ingestroomd. Martin: ‘De versnelling valt vooral te behalen op mbo-niveau 2, omdat het mogelijk is om de basis van deze functies in zes tot acht weken te leren. Het is een geschikte weg voor nieuwe doelgroepen, denk aan zij-instromers of uitvallers in het reguliere onderwijs.” Volgens de Haan is het daarnaast ook een leuke doelgroep voor docenten om les aan te geven. “Ze zijn erg gemotiveerd omdat ze een duidelijk doel voor ogen hebben”, zegt de Haan. De cijfers bevestigen dit: 95 procent stroomt uiteindelijk door en rondt mbo-niveau 2 volledig af. Veel van hen stromen ook nog door naar niveau 3 en 4 en dat is mooi want er is veel behoefte aan projectleiders en werkvoorbereiders. 

De mbo-certificaten die VTi ontwikkeld heeft, komen voort uit reguliere mbo-opleidingen. Martin pleit ervoor het wiel niet opnieuw uit te vinden. Zijn tips? Zorg ervoor dat de deelcertificaten samen één geheel vormen in plaats van losse brokjes onderwijs. Werk waar mogelijk samen met een bedrijfsschool of opleidingsbedrijf en zet vooral hybride docenten in: docenten die zowel in het bedrijfsleven werken als voor de klas staan. 

Martin: ‘Het viel ons op dat de schaarse en drukbezette docenten keer op keer dezelfde instructie aan het geven waren aan studenten. Daarom hebben we besloten om deze lessen te filmen’. In samenwerking met Techniekhelden en GPAL ontwikkelde VTi een opleiding voor een mbo-certificaat gericht op het basisonderhoud van werktuigkundige installaties. De lessen zijn een combinatie van praktijk, een werkboek en 129 video’s die onbeperkt te bekijken zijn via een app. De voordelen van video zijn dat ze vaker en op eigen tempo bekeken kunnen worden door een leerling. Ook is het mogelijk om de taal van de video aan te passen, een uitkomst voor mensen van wie Nederlands niet hun eerste taal is. 

Na deze voorbeelden over hoe het óók kan uit de praktijk, werden de aanwezigen van de ontbijtsessie zelf aan het werk gezet. Welke vaardigheden en kennis zijn noodzakelijk om snel bij een bouwbedrijf aan de slag te kunnen? En als er een of meerdere deelcertificaten voor de bouw opgetuigd moeten worden, welke zouden dat dan zijn? De antwoorden lagen behoorlijk in dezelfde richting; er is kennis van materiaal en materieel nodig. Maar ook werkhouding, leren goed te communiceren op de werkvloer en veiligheid waren belangrijke punten. Voordat dit een mbo-certificaat is in de bouw moet er nog veel uitgewerkt worden. Maar de eerste steen is gelegd en dat was precies de bedoeling van de ontbijtsessie!  

Op maandag 30 maart 2026 van 08.00 tot 09.30 uur is de volgende ontbijtsessie (locatie: Volmerstraat 22). Meld je hier alvast aan, meer informatie volgt!